Ko├žluk Ara├žlar─▒: 5N1K1R

5N1K1R

5N1K1R, bir televizyon program─▒na bile ba┼čl─▒k olmu┼č ve yayg─▒n bilinen 5N1K sorular─▒yla analiz modelinden referansla geli┼čtirilmi┼č bir ko├žluk arac─▒d─▒r.

Bu arac─▒ kullanmak zorunlu de─čildir. M├╝┼čteri istemezse veya beklentisi farkl─▒ ise gereksiz bile olabilir.

Ko├žluk yaparken ko├žlar─▒n s├╝rece katk─▒ sa─člamak amac─▒yla kulland─▒klar─▒ ├že┼čitli ara├žlar vard─▒r. Bunlarla ilgili genel a├ž─▒klamalar─▒ a┼ča─č─▒daki yaz─▒mda yapm─▒┼čt─▒m.

Ko├žluk Ara├žlar─▒

5N1K1R Arac─▒ Nedir?

5N1K1R arac─▒ klasik yayg─▒n bir model olan 5N1K ├╝zerine ekleme ile olu┼čturulmu┼č ve geli┼čtirilmi┼č bir modeldir.

Yayg─▒n bilinen 5N1K ifadesi alt─▒ adet sorunun ba┼č harflerini referans almaktad─▒r:

Ne?

Neden?

Nas─▒l?

Nerede?

Ne zaman?

Kim?

5N1K1R modelinde ise ek olarak 1R eklenmi┼čtir:

Riskler

Bu arac─▒n temel kullan─▒m amac─▒ ele al─▒nan konunun hakk─▒nda bu sorular─▒ sorarak derinlemesine inceleme yap─▒p detayl─▒ bilgi elde edebilmektir.

Her bir soru konuyla ilgili farkl─▒ bir boyutu ortaya koymaktad─▒r. Tamam─▒ ele al─▒nd─▒─č─▒nda ise konu bir b├╝t├╝nl├╝k i├žinde incelenmi┼č olmaktad─▒r.

5N1K1R Arac─▒ Kullan─▒m ┼×ekli

G├Âr├╝┼čme s─▒ras─▒nda bir konunun derinlemesine incelenmesi ihtiyac─▒ ortaya ├ž─▒karsa do─čal olarak hakk─▒nda G├╝├žl├╝ Sorular sormak gerekir. Ancak bu sorular ne kadar g├╝├žl├╝ olursa olsun i├žerisinde bir yap─▒land─▒r─▒lm─▒┼čl─▒k yoksa etkisi bir yere kadar yeterli olur.

├ľzellikle bir konuya odakl─▒ ve ara┼čt─▒rma ama├žl─▒ ├žal─▒┼čma yap─▒lacaksa, konu t├╝m y├Ânleriyle masaya yat─▒r─▒lacaksa, ister tek ba┼č─▒na ister farkl─▒ ara├žlarla birlikte kullan─▒larak, 5N1K1R arac─▒ ├žok etkili bir yap─▒ sunar. Sorular konuya uygun ┼čekilde sorulduk├ža elde edilmek istenen detaylar hatta kimi zaman s├╝rpriz ayr─▒nt─▒lar ortaya ├ž─▒kar.

Sorular─▒n cevaplar─▒na ve m├╝┼čterinin konu hakk─▒ndaki fark─▒ndal─▒klar─▒na g├Âre buradaki sonu├žlar sonraki ad─▒mlar i├žin bir referans olarak kullan─▒l─▒r. G├Âr├╝┼čme ilerletilir.

M├╝┼čterinin beklentisine ve talebine ba─čl─▒ olarak, burada ├ž─▒kan sonu├žlar─▒n m├╝┼čteri taraf─▒ndan daha detayl─▒ ele al─▒nd─▒─č─▒ farkl─▒ bir seans planlamas─▒ bile yap─▒labilir.

5N1K1R Arac─▒ Kullan─▒m Y├Ântemleri

Kimi ko├žlar bu arac─▒ do─čal ak─▒┼č i├žerisine yedirerek ve m├╝┼čterisine ├žok da “ara├ž kulland─▒─č─▒n─▒ belli etmeden” g├Âr├╝┼čmesini s├╝rd├╝rebilir. Bu ┼čekilde olmas─▒ do─čall─▒─č─▒n etkisini artt─▒r─▒r.

Asl─▒nda yap─▒labilse t├╝m ara├žlar bir ak─▒┼č i├žerisine do─čal olarak yedirilerek kulland─▒r─▒labilse konu┼čman─▒n do─čall─▒─č─▒ hi├ž bir zaman etkilenmezdi, ancak maalesef hepsi yap─▒lam─▒yor veya ko├žlar bu do─čall─▒─č─▒ yakalayacak kadar deneyimli olmayabiliyor.

Di─čer taraftan, do─čal ak─▒┼ča yedirilemedi─či durumlarda veya ├Âzellikle vurgulanmak istenirse m├╝┼čteriden izin alarak yap─▒land─▒r─▒lm─▒┼č ┼čekilde sorular sorulabilir.

A┼ča─č─▒da her bir ba┼čl─▒k i├žin ├Ârnek sorular yer almaktad─▒r. Elbette potansiyel sorular a┼ča─č─▒dakilerle s─▒n─▒rl─▒ de─čildir ve bunlar sadece fikir vermesi i├žin eklenmi┼čtir. Sorular konunun ak─▒┼č─▒na g├Âre uyarlanabilir, eklemeler yap─▒labilir ve de─či┼čebilir. ├ľnemli olan b├╝t├╝nsel olarak istenilen amaca hizmet etmeleridir.

NE

Ele al─▒nan konunun ne olarak belirlenmesi ve kapsam─▒n─▒n tespit edilebilmesi i├žin sorulan sorulard─▒r.

  • Ne yapmak istiyorsun?
  • Ne yapmak istemiyorsun?
  • Bu konunun kapsam─▒na girenler ve girmeyenler nelerdir?

K─░M

Konuyla ilgili ki┼čilerin tespit edilebilmesi i├žin sorulan sorulard─▒r. Konuyu etkileyen, konudan etkilenen, konudan sorumlu olan kim varsa burada ortaya ├ž─▒kar. Ayn─▒ zamanda ki┼činin kendisini de de─čerlendirebilece─či bir soru grubudur.

  • Kendini kim olarak g├Âr├╝yorsun?
  • Kim olmak istiyorsun?
  • Kimler sana bu konuda yard─▒mc─▒ olabilir?
  • Hayat─▒nda aktif rol alan kimler var?
  • Bu konuyla ili┼čkili olan ki┼čiler kimlerdir?

NEDEN

Ele al─▒nan konunun amac─▒n─▒n ve hedeflerinin tespit edilebilmesi i├žin sorulan sorulard─▒r. Asl─▒nda “Neden” sorular─▒ ko├žlukta ├žok da

  • Ne k─▒sm─▒ndakiler i├žin ama├žlar─▒n─▒n nedenleri a├ž─▒klar m─▒s─▒n?
  • Ne k─▒sm─▒ndakiler i├žin yakla┼č─▒mlar─▒n─▒n nedenleri a├ž─▒klar m─▒s─▒n?
  • Kim k─▒sm─▒ndakiler i├žin ama├žlar─▒n─▒n nedenleri a├ž─▒klar m─▒s─▒n?
  • Kim k─▒sm─▒ndakiler i├žin yakla┼č─▒mlar─▒n─▒n nedenleri a├ž─▒klar m─▒s─▒n?

NASIL

Konunun nas─▒l ele al─▒naca─č─▒na dair y├Ântemlerin belirlenebilmesi i├žin sorulan sorulard─▒r.

  • Ne k─▒sm─▒ndaki sorulara verdi─čin cevaplar─▒ nas─▒l hayata ge├žireceksin?
  • Kim k─▒sm─▒ndaki sorulara verdi─čin cevaplar─▒ nas─▒l hayata ge├žireceksin?
  • Bu konuda nas─▒l bir plan yapt─▒n?
  • Nas─▒l bir deste─če ihtiyac─▒n olacak?

NEREDE

Konunun ge├žti─či ortam ve yer ile mek├ónlar─▒ belirlemek i├žin sorulan sorulard─▒r.

  • Planlar─▒n─▒ nerede ger├žekle┼čtireceksin?
  • Se├žti─čin yer planlar─▒na uygun mu?
  • Plan─▒na uygun daha avantajl─▒ alternatif yerler var m─▒?

NE ZAMAN

Konunun hangi zamanda ger├žekle┼čece─čini, ne kadar s├╝rece─čini ve zamanla ilgili kavramlar─▒ belirlemek i├žin sorulan sorulard─▒r.

  • Planlar─▒n─▒ ne zaman hayata ge├žireceksin?
  • Ne zaman ba┼člayacaks─▒n?
  • Ne zaman sonu├ž almaya ba┼člars─▒n?
  • Ne zaman deste─če ihtiyac─▒n olacak?
  • Zaman planlar─▒n ger├že─če uygun mu?

R─░SKLER

Ele al─▒nan konuyla ilgili ortaya ├ž─▒kacak tehditler ve f─▒rsatlar─▒n tespit edilebilmesi i├žin sorulan sorulard─▒r.

  • Bu konuyla ilgili ne gibi tehditler ├Âng├Âr├╝yorsun?
  • Bu konuyla ilgili hangi f─▒rsatlar kar┼č─▒na ├ž─▒kabilir?
  • Tehditlerden nas─▒l ka├ž─▒nabilirsin?
  • F─▒rsatlar─▒ nas─▒l de─čerlendirebilirsin?

Toparlay─▒c─▒ Sorular

B├╝t├╝n sorulardan sonra m├╝┼čteriye ayr─▒ca s├╝reci toparlay─▒c─▒ olarak a┼ča─č─▒daki sorular sorulabilir:

  • Bunlar d─▒┼č─▒nda eklemek istedi─čin herhangi bir ┼čey var m─▒?
  • T├╝m bu sorulara ve cevaplar─▒na bakt─▒─č─▒nda genel bak─▒┼č a├ž─▒nda ne gibi de─či┼čiklikler oldu?
  • B├╝t├╝n sorulardan sonra konuyla ilgili ne gibi fark─▒ndal─▒klar ya┼čad─▒n?

Sonunda ko├ž ve m├╝┼čteri birlikte b├╝t├╝nsel bir de─čerlendirme yapar. De─čerlendirme s─▒ras─▒nda sorular─▒n cevaplar─▒ tek tek oldu─ču kadar birbirleriyle kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ da ele al─▒nabilir. Sonras─▒nda bir sonraki ad─▒ma birlik karar verilir.

Sonu├ž

T├╝m ko├žluk ara├žlar─▒ gibi 5N1K1R Arac─▒ da bir ara├žt─▒r. M├╝┼čteriye ve s├╝rece sa─člayaca─č─▒ katk─▒ kadar ├Ânemli ve de─čerlidir. Kullan─▒laca─č─▒ zaman m├╝┼čterinin beklentisi sorulmal─▒, onay─▒ al─▒nmal─▒ ve ayn─▒ zamanda kataca─č─▒ de─čer de ├Ânceden sorgulanmal─▒d─▒r.

E─čer ko├žluk alan birisi veya m├╝┼čterim olarak bu yaz─▒y─▒ okuyorsan─▒z ├Âncelikle bunu en az bir kere benimle veya kendi ko├žunuzla birlikte uygulay─▒n. O zaman esas─▒n─▒ ├Â─črendikten sonra kendi ba┼č─▒n─▒za ilerleyebilirsiniz. Ba┼člang─▒├žta tek ba┼č─▒n─▒za ne oldu─čunu ve nas─▒l anlam y├╝klenece─čini bilmeden yaparsan─▒z beklentinize uygun sonu├žlar alamayabilirsiniz.

E─čer yeni bir ko├žsan─▒z bana ula┼č─▒n ve birlikte ara├žlar ├╝zerine bir ├žal─▒┼čma yapal─▒m. B├Âylece ko├ž olarak geli┼čiminize katk─▒ sa─člayacak bu ve benzeri bir├žok ara├žla ilgili deneyimler elde edebilesiniz.

Hepiniz sevgiyle, mutlulukla ve ko├žlukla kal─▒n.

K├Âksal G├╝rkan

Profesyonel Ko├ž, Mentor, E─čitmen, PMP┬«