Ko├žlukta ├çevik Yakla┼č─▒m

Ko├žlukta ├çevik Yakla┼č─▒m

Ko├žlukta ├çevik Yakla┼č─▒m, yeni bir ko├žluk modeli olarak ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m bir kavramd─▒r. Geli┼čtirdikten sonra kapsaml─▒ modeli daha detayl─▒ olarak sunaca─č─▒m. Bu yaz─▒mda ise sadece bir giri┼č niteli─čindeki bilgileri payla┼č─▒yorum.

Ko├žlu─čun Ge├žmi┼či

Ko├žluk uzun zamand─▒r s├╝regelen bir uygulamad─▒r. Ko├žlu─ču olu┼čturan yap─▒lar da ├žo─čunlukla eski zamanlara dayal─▒ kavramlardan geliyor.

Klasik ko├žlu─čun temelleri psikoloji ve sosyoloji k├Âkenli, Freud, Adler, Ericsson gibi ki┼čilerin ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ referans al─▒r. Her biri kendince konuya farkl─▒ noktalardan yakla┼čm─▒┼čt─▒r. Ad─▒n─▒ o d├Ânemde ko├žluk olarak kaymam─▒┼č olsalar bile hepsi altyap─▒ a├ž─▒s─▒ndan pek ├žok katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.

Klasik ve geleneksel bir yap─▒dan gelen bu ki┼čiler yapt─▒klar─▒ g├Âr├╝┼čmeleri terapi mant─▒─č─▒ndan yola ├ž─▒karak y├╝r├╝tmekteydiler. Elbette ko├žluk ve terapi birbirinden farkl─▒ konulard─▒r. G├╝n├╝m├╝zde bu ayr─▒m ├žok daha net olarak bilinmektedir.

Ko├žluk Nedir? Ko├ž Kimdir?

Ko├žluk, potansiyelinizi ortaya ├ž─▒karmak, geli┼čtirmek ve fark─▒ndal─▒k yaratmak i├žin, t├╝m sorumlulu─čun m├╝┼čteride oldu─ču y├╝ksek getirili bir d├Ân├╝┼č├╝msel geli┼čim arac─▒d─▒r.

Ko├ž, m├╝┼čterisinin geli┼čim yolculu─čunda kendisine e┼člik eden, onun kendisiyle ve bug├╝n├╝ ile ilgili fark─▒ndal─▒klar ya┼čamas─▒na, t─▒kand─▒─č─▒ konular─▒ nas─▒l ├ž├Âzebilece─čini fark etmesine, potansiyelini a├ž─▒─ča ├ž─▒karmas─▒na, gelece─čini ┼čekillendirmesine yol arkada┼čl─▒─č─▒ yapan ki┼čidir.

Ko├žluk uluslararas─▒ standartlarla belirlenmi┼č yap─▒s─▒ olan bir meslektir. Ko├ž da bu mesle─či profesyonel olarak icra eden, bunu yaparken bir ├╝cret talep eden ki┼čidir.

M├╝┼čteri Kimdir?

Ko├žlukta bir “dan─▒┼čma” s├Âz konusu olmad─▒─č─▒ndan son d├Ânemlerde hem ICF hem de MYK ko├žluk alan ki┼čiyi “dan─▒┼čan” yerine “m├╝┼čteri” olarak tan─▒mlama karar─▒ alm─▒┼čt─▒r.

M├╝┼čteri bir geli┼čim s├╝recinde olan, hayat─▒nda t─▒kan─▒kl─▒klar oldu─čunu d├╝┼č├╝nen, fark─▒ndal─▒k ihtiyac─▒ hisseden ve bunlar─▒ yapabilmek i├žin hem zaman hem de b├╝t├že ay─▒rarak ko├žluk s├╝recini hayat─▒na katmaya karar vermi┼č ki┼čidir.

├çevik Ko├žluk Nedir?

├ľncelikle ko├žlukta ├ževik bir yakla┼č─▒ma sahip ko├ž olmakla “├ževik ko├ž” (agile coach) farkl─▒ konulard─▒r. ├çevik Ko├ž daha ├žok “Agile Ko├žu” olarak an─▒lan ve proje y├Ânetiminde ├ževik uygulamalarda ekiplere destek olup, e─čitim verip, mentorluk yapan ki┼čilere denilmektedir. H├ólbuki adlar─▒ ko├ž olarak ge├žse de, onlar─▒n g├Ârevi tam olarak ko├žluk de─čildir.

├çevik yakla┼č─▒mlara sahip ko├ž ise esasen proje y├Ânetimi taraf─▒ndaki ki┼či de─čildir. Ger├žekten profesyonel bir ko├ž olup sadece uygulama y├Ântemi olarak ├ževik yakla┼č─▒mlar─▒ benimsemi┼č bir ko├žtur.

Ko├žlukta Geleneksel / Klasik Yakla┼č─▒m

Ko├žluk - Geleneksel Yakla┼č─▒m

Ko├žluk s├╝recinde geleneksel veya klasik yakla┼č─▒m, ko├ž ile m├╝┼čterinin bir araya gelmesi, m├╝┼čterinin konular─▒n─▒ ortaya koymas─▒, ko├ž ile birlikte bunlar─▒ ├ž├Âzecekleri seans say─▒s─▒n─▒ ve zaman─▒ belirlemeleri, ├ž├Âz├╝mleri elde edene kadar s├╝recin devam ettirilmesi ┼čeklindedir.

Bu yakla┼č─▒mda m├╝┼čterinin zaman─▒n─▒n ve paras─▒n─▒n oldu─ču temel bir varsay─▒md─▒r. ├ç├Âz├╝mleri elde edene kadar ko├žluk seanslar─▒n─▒n devam edece─či varsay─▒l─▒r. M├╝┼čteri gerekli fark─▒ndal─▒klar─▒ ya┼čayana ve aksiyonlar─▒ ger├žekle┼čtirene kadar ko├žla g├Âr├╝┼č├╝r. M├╝┼čterinin bunun maliyetini de kar┼č─▒layaca─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.

Bu bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na g├Âre, m├╝┼čterinin sorunlar─▒n─▒ ortadan kald─▒racak fark─▒ndal─▒klar─▒ ya┼čayana kadar devam etmesi gerekir. Sonu├ž elde edene kadar ko├žla g├Âr├╝┼čece─či varsay─▒l─▒r. S├╝reci yar─▒da kesmeden “her ┼čeyi” ├ž├Âzene kadar ko├žluk almas─▒ ├žok da normal g├Âr├╝nmektedir.

Ko├žlar konuya ticari bak─▒┼č a├ž─▒s─▒yla yakla┼čmaz. Ama yine de m├╝┼čterisinin konular─▒n─▒ ├ž├Âzene kadar devam etmesi kendi ad─▒na maddi getiri sa─člayacakt─▒r. M├╝┼čterisinin t├╝m konular─▒ ├ž├Âzmesi m├╝┼čterisinin ba┼čar─▒s─▒ anlam─▒na gelebilir. Bu do─čal olarak ko├žun kendi ba┼čar─▒s─▒n─▒ artt─▒raca─č─▒ndan, ko├žlu─ču devam ettirme e─čilimi bask─▒n gelebilir.

Klasik yakla┼č─▒mda ba┼člang─▒├ž sabitleri esasen “ko├žluk konular─▒” olup “zaman” ve ” maliyet” ile bu s├╝re├žte “elde edilecek fark─▒ndal─▒klar” ve ├ž─▒kacak “aksiyonlar” de─či┼čkendir.

Ko├žlukta ├çevik Yakla┼č─▒m

Ko├žluk - ├çevik Yakla┼č─▒m

G├╝n├╝m├╝z ko┼čullar─▒ belirsizlikleri minimuma indirmeye dayal─▒, ├žok daha s─▒n─▒rl─▒ kaynaklara sahip, ├žok daha h─▒zl─▒ sonu├žlar elde etmek isteyen bir ortamd─▒r.

Ko├žluk a├ž─▒s─▒ndan bakt─▒─č─▒m─▒zda m├╝┼čterinin zaman─▒ k─▒s─▒tl─▒d─▒r. K─▒sa zamanda sonu├žlar almak ister. Ayn─▒ zamanda b├╝t├žesi de s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Hem az para vermek ister hem de verebilece─činin bir ├╝st s─▒n─▒r─▒ vard─▒r. Ayr─▒ca elde etmeyi istedi─či sonu├žlar─▒n “her ┼čeyi” ├ž├Âzmesini beklememektedir. Sadece “belirli konular─▒” ├ž├Âzmesi ve hayat─▒na y├Ân verecek kritik kararlar─▒ alabilmesi daha ├Ânemlidir.

Asl─▒nda bu k─▒s─▒tl─▒ yakla┼č─▒m klasik bir ara├ž olan Pareto Kural─▒ ile de uyumludur. ├ľnemli olan, %20’lik dilimle anlaml─▒ ve kabul edilebilir bi├žimde i┼či bitirebilmektir.

├çevik yakla┼č─▒ma g├Âre sabitler ve de─či┼čkenler tamamen farkl─▒ ele al─▒nmaktad─▒r. M├╝┼čterinin ay─▒rabilece─či zaman ve ko├žluk i├žin ay─▒rabilece─či b├╝t├že s─▒n─▒rl─▒d─▒r ve sistemsel anlamda sabittir. Buna kar┼č─▒l─▒k ko├žluk konular─▒ sistemsel anlamda de─či┼čken haline gelmektedir. Yani, s─▒n─▒rl─▒ zaman ve s─▒n─▒rl─▒ b├╝t├že ile m├╝┼čterinin ko├žtan alaca─č─▒ hizmet kapsam─▒nda hangi konular─▒ ├ž├Âz├╝me kavu┼čturabilece─čini ├Ânceliklendirerek netle┼čtirmesi daha ├Ânem kazanmaktad─▒r.

├çevik yakla┼č─▒m bak─▒┼č─▒yla ko├ž da m├╝┼čterisinin hangi konulara odaklanmas─▒n─▒n etkili olaca─č─▒n─▒ kendisine fark ettirecek ┼čekilde s├╝rece d├óhil olmal─▒d─▒r. M├╝┼čterisinin k─▒s─▒tlar─▒na sayg─▒ g├Âstererek, m├╝┼čterisi i├žin en anlaml─▒ sonu├žlar─▒ elde etmesini sa─člamak ko├žun ba┼čar─▒s─▒n─▒n bir ba┼čka g├Âstergesidir.

Ko├žlukta ├çevik Modeller

Ko├žlukta ├ževik modeller konusunda belirgin bir yap─▒ya hen├╝z denk gelmedim. Ancak, tam olarak ad─▒n─▒ koymasalar bile, d├╝nya ├ža─č─▒nda guru ko├žlar─▒n benzer modelleri k─▒smen kulland─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝m. Bu da bana ├ževik modellerin yak─▒n zamanda ko├žlu─čun temellerine girmesi gerekti─čini hissettirdi.

Bir uzmanl─▒─č─▒m─▒n proje y├Ânetimi taraf─▒ olmas─▒ndan dolay─▒, hem ko├žluk arac─▒ hem de ko├žluk modeli olarak, ├ževik ko├žluk uygulamalar─▒ndan baz─▒lar─▒n─▒ bir araya getirip ┼čekillendirmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m bir ko├žluk modeli kurguluyorum.

├çevik ko├žluk modelinde, t─▒pk─▒ TGROW gibi yayg─▒n modellerde oldu─ču gibi, yap─▒sal bir├žok kolayla┼čt─▒r─▒c─▒ yer al─▒yor. ─░lerleyen zamanda detaylar─▒n─▒ bir kitapta payla┼čmay─▒ da d├╝┼č├╝n├╝yorum. O zamana kadar sadece yukar─▒da payla┼čt─▒─č─▒m kadar─▒yla genel yakla┼č─▒mlar─▒ payla┼čmaya devam edece─čim.

Sonu├ž

G├╝n├╝m├╝z├╝n de─či┼čen ko┼čullar─▒nda, ├╝stelik s─▒kl─▒kla dile getirilen VUCA ortam─▒nda ko├žluk da evrilip geli┼čmeye devam etmektedir. Ko├žlar hem kendilerini geli┼čtirmek hem de m├╝┼čterilerinin beklentilerine uymak durumundad─▒r.

Ko├žlukta ├çevik Yakla┼č─▒m bu de─či┼čim s├╝recinde ├Ânemli ad─▒mlardan bir tanesidir. Kullan─▒lacak ara├žlardan yararlan─▒lacak modellere kadar hepsi zamanla geli┼čecek, daha belirgin katk─▒lar sa─člamaya devam edecektir.

├çeviklik, h─▒z ve uyum gibi ├Âzellikler i├žermektedir. Bunlar da g├╝n├╝m├╝zde ko├žlar i├žin giderek olmazsa olmaz ├Âzellikler halini almaktad─▒r.

Ko├žlukta ├çevik Yakla┼č─▒m yaz─▒m─▒ bir ko├ž veya ko├ž aday─▒ olarak okuyorsan─▒z geli┼čim alan─▒ anlam─▒nda bir fikir vermi┼čtir diye umuyorum. Di─čer taraftan, potansiyel bir m├╝┼čteri veya genel bilgi ama├žl─▒ okuyorsan─▒z da m├╝┼čteri olarak size de─čer katacak bu yakla┼č─▒m─▒ benimsedi─čimi fark etmi┼čsiniz.

Her iki durumda da bir ko├ž olarak size katk─▒ sa─člayabildi─čim i├žin mutluyum.

├çevik olun, ko├žlukla kal─▒n.

K├Âksal G├╝rkan

Profesyonel Ko├ž, E─čitmen, PMP