Ne Ko├žusun

Ne Ko├žusun?

Bir ko├ž olarak, hatta olmadan ├Ânce bile, s├╝rekli yeni ki┼čilerle tan─▒┼čmaya ├žal─▒┼č─▒yorum. Do─čal olarak ilk tan─▒┼čmada kendimi tan─▒t─▒rken ko├ž oldu─čumu s├Âyleyince s─▒kl─▒kla gelen ilk soru “Ne ko├žusun?” oluyor.

├ľncelikle ben bir Profesyonel Ko├ž’um. Ama as─▒l tan─▒m ve anlamland─▒rma benden ├žok sizde…

Ne i┼č yaparsan─▒z yap─▒n ├ževrenizi geni┼čletmeniz ve m├╝mk├╝n oldu─čunda ├žok ki┼čiye tan─▒┼čman─▒z gerekir. Bu sayede istedi─činiz hedef kitleye kolayca ula┼čabilirsiniz. Networking s─▒ras─▒nda bana gelen bu sorunun cevab─▒n─▒ a┼ča─č─▒da payla┼čmaya ├žal─▒┼čt─▒m.

Kar┼č─▒la┼čt─▒rma – E┼čle┼čtirme – S─▒n─▒fland─▒rma

─░nsanlar kar┼č─▒lar─▒na ├ž─▒kan kavramlar─▒ kafalar─▒nda bir yere oturtmak i├žin ├Ânce ge├žmi┼čten bildikleri bir bilgiyle kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒r. Ard─▒nda yine ├Ânceden bildikleri bir bilgiyle e┼čle┼čtirmeye ├žal─▒┼č─▒r. Sonra ona g├Âre s─▒n─▒fland─▒r─▒rlar. Bu s─▒ra herkes i├žin ayn─▒d─▒r.

“Ne ko├žusun?” sorusu kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒labilecek bir bilgi elde etmek i├žindir. Kar┼č─▒l─▒k olarak duymak istedikleri cevaplar ├Ânceden de bildikleri Ya┼čam Ko├žu, Nefes Ko├žu, Kariyer Ko├žu, Y├Ânetici Ko├žu, Tak─▒m Ko├žu gibi ├žok yayg─▒n ve duyulmu┼č, hatta baz─▒lar─▒ kli┼čele┼čmi┼č ifadelerden birisidir ki e┼čle┼čtirme kolay olsun ve yine kolayca s─▒n─▒fland─▒rabilsinler.

Ben kimi sertifikal─▒ ko├žlar─▒n dikkate almad─▒─č─▒ ve pek de yayg─▒nla┼čmam─▒┼č bir s─▒n─▒fland─▒rma ifadesini tercih ediyorum. Bu tercihimi de parantez i├žinde payla┼čt─▒m:

Benim kullan─▒m ┼čekli e┼čle┼čtirme ve s─▒n─▒fland─▒rma s├╝recinde klasik ┼čablona oturmad─▒─č─▒ i├žin ba┼čta kar─▒┼č─▒kl─▒k yaratabiliyor. Ancak soran ki┼čiler kendilerine a├ž─▒klamama f─▒rsat verdiklerinde bunu ├žok daha anlaml─▒ buluyorlar.

Bu ayr─▒mla ilgili bilgileri Ko├žluk sayfas─▒nda payla┼čt─▒m.

Bu konudaki amac─▒m ve hedefim herkesin bu ayr─▒m─▒ ├Â─črenmesi, ayr─▒m─▒n mant─▒─č─▒n─▒n yayg─▒n hale gelmesidir. Bb├Âylece ko├žlara ve ko├žluk mesle─čine do─čru anlam kazand─▒racak bir bilgiyi genel bir standart haline getirebilmektir.

Piyasada Ko├žluk

Piyasada belirli uzmanl─▒klarla ifade edilen ko├žluklar asl─▒nda ilgili ko├žun uzun zamand─▒r bu konuda destek isteyen ki┼čilere ko├žluk yapmas─▒ndan ya da hedefi bu alan olmas─▒ndan dolay─▒ (nefes ko├žu, kariyer ko├žu gibi) bir ba┼čl─▒k alt─▒nda sunuluyor. Asl─▒nda i┼čin ├Âz├╝nde o ko├žu “uzman” yapan, kulland─▒─č─▒ pazarlama stratejisi ve bu alanda kulland─▒─č─▒ ara├žlara h├ókimiyeti ile muhtemelen ara├ž say─▒s─▒ndaki ├že┼čitlili─činden kaynaklan─▒yor.

Kendi ad─▒ma birebir ko├žluk konusunda konu ayr─▒m─▒na girmiyorum ve hangisi olursa olsun ilgileniyorum. Ancak ne ko├žusun diye soran veya bana ko├žluk i├žin gelen ki┼čiler s─▒kl─▒kla benden kariyer ko├žlu─ču, b├╝t├╝nsel geli┼čim ko├žlu─ču, y├Ânetici ko├žlu─ču gibi alanlarda talepte bulunuyor.

Klasik yakla┼č─▒mlarla Y├Ânetici Ko├žu, Kariyer Ko├žu, Ya┼čam Ko├žu, vb. gibi bireysel ko├žluklar verdi─čim kadar, piyasada pek de olmayan ve fark yaratacak Ki┼čisel Dijital D├Ân├╝┼č├╝m Ko├žu, Hobi Ko├žu, S─▒nav Ko├žu gibi farkl─▒ alanlarda destek de veriyorum.

Buna kar┼č─▒l─▒k, bire ├žok ko├žluk olarak bahsetti─čim ko├žluk t├╝r├╝nde grup halinde al─▒nan aile, sevgili, e┼č, ortak, vb. aras─▒ndaki ili┼čkilere odakl─▒ ─░li┼čki Ko├žlu─ču, sat─▒┼č, proje, vb. ekipler i├žin ger├žekle┼čtirilen ekip i├ži Tak─▒m Ko├žlu─ču, Startup, ┼čirket, vb. gibi ┼čirketler i├žin verilen ko├žluklar var. Bunlar bazen mentorluk veya dan─▒┼čmanl─▒k deste─či gerektirebilecek uzmanl─▒k i├žerdi─či i├žin her zaman temkinli yakla┼č─▒yorum. ├ç├╝nk├╝ ko├ž olarak mentorluk ve dan─▒┼čmanl─▒k konular─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rmamak, ayr─▒ ele almak gerekir.

Grup ko├žluklar─▒nda ─░li┼čki, Tak─▒m, Proje, Start-up, vb. ko├žu olarak da gelecek taleplere cevap verebilirim. Ama ├Âncesinde mutlaka ihtiyac─▒n ko├žluk mu, yoksa mentorluk veya dan─▒┼čmanl─▒k m─▒ oldu─čunu netle┼čtirmemiz gerekir ki yanl─▒┼č anlama olmas─▒n.

Ko├žluk, Mentorluk ve Dan─▒┼čmanl─▒k Ayr─▒m─▒

Yayg─▒n bilgi kar─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ ve eksikli─či ko├žluk, mentorluk ve dan─▒┼čmanl─▒k kavramlar─▒n─▒n yanl─▒┼č tan─▒t─▒lmas─▒ndan, piyasada yanl─▒┼č uygulanmas─▒ndan, maalesef kimi ki┼čilerce ticari mant─▒k ├žer├ževesinde m├╝┼čteri ka├ž─▒rmamak ad─▒na onu da bunu da ayn─▒ isim alt─▒nda sunmaktan kaynaklan─▒yor.

Ayr─▒mlar asl─▒nda olduk├ža a├ž─▒k ve nettir.

Ko├ž

Ko├žlar m├╝┼čterileriyle ├žal─▒┼č─▒rken onlara s├╝re├žte e┼člik eder. Kesinlikle bir y├Ânlendirme yapmaz, haz─▒r cevaplar sunmaz, do─črular─▒ g├Âstermez. ├ç├╝nk├╝ bilir ki do─črular ve ├ž├Âz├╝mler ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir. Ki┼činin kendi do─črusunu bulmas─▒, kendi fark─▒ndal─▒klar─▒n─▒ ya┼čamas─▒ ├žok daha ├Ânemlidir. Ko├ž e┼člik s├╝recinde m├╝┼čterisini sadece yolda ve odakta tutar. Karar alma ve uygulama sorumlulu─ču m├╝┼čterinin kendisindedir.

Mentor

Mentorlar, ko├žlardan farkl─▒ olarak, belirli bir uzmanl─▒k alan─▒na ve deneyime sahiptir. Verdikleri hizmetin ├Âz├╝ de bu uzmanl─▒k ve deneyime dair bilgileri m├╝┼čterisinin faydalanaca─č─▒ ┼čekilde payla┼čmakt─▒r. Bir ko├ž gibi, mentor da m├╝┼čterisini do─čru yolda ve odakta tutmaya ├žal─▒┼č─▒r. Bu anlamda ko├žlukla benzer y├Ântemleri kullan─▒r. Ama bunu yaparken, yap─▒lan i┼čle veya konuyla ilgili yayg─▒n do─črular─▒, ideal y├Ântemleri ve ge├žmi┼č deneyimleri de payla┼č─▒r. Bu sayede m├╝┼čterisinin olas─▒ hatalardan ka├ž─▒nmas─▒na imk├ón sa─člar. Bu tip payla┼č─▒mlar mentorlu─ču ko├žluktan ay─▒r─▒r. Her ne kadar mentor fikirleri ve deneyimleri payla┼čsa da nihai karar m├╝┼čterinindir. M├╝┼čteri son kararlar─▒ kendisi al─▒r ve yine sorumluluk kendisindedir. Di─čer bir deyi┼čle, mentorun s├Âylediklerini sadece tavsiye olarak al─▒r ve birebir yapmak zorunda de─čildir. ├ľnemli olan kendi do─črular─▒n─▒ en az hata ile bulabilmesidir.

Dan─▒┼čman

Dan─▒┼čmanl─▒k hem ko├žluk hem de mentorluktan ├žok farkl─▒ bir yakla┼č─▒md─▒r. Dan─▒┼čman kesinlikle belirli bir konuda tam anlam─▒yla uzman, deneyimli ve bilgili bir ki┼čidir. M├╝┼čterinin hizmet talebi tamamen bu uzmanl─▒ktan yararlanmakt─▒r. M├╝┼čteri ilgili konuda dan─▒┼čman ne derse onu yapar, ├ž├╝nk├╝ almak istedi─či hizmetle ├Ânemli anlamda karar almaktan kurtulmay─▒, do─čru sonuca ├žok daha k─▒sa s├╝rede ula┼čmay─▒, i┼či h─▒zl─▒ ve en ideal ┼čekilde yapmay─▒ hedeflemektedir. Buna kar┼č─▒l─▒k dan─▒┼čmana yeri geldi─činde ciddi bir hizmet bedeli ├Âdemeyi g├Âze alm─▒┼čt─▒r.

Hizmet Bedelleri

“Ne Ko├žusun?” sorusunu anlaml─▒ bir yere oturttuktan sonra gelen bir ba┼čka soruda bu hizmetin ne kadara malolaca─č─▒ ├╝zerine olabiliyor. Teoride al─▒nacak t├╝m hizmetler ├╝cretlidir. Ancak piyasada ├Âzellikle mentorluk ├╝cretsiz bir hizmet gibi verilmektedir. ├ç├╝nk├╝ ├žo─ču durumda mentorluk verenler potansiyel yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n kendileri olmaktad─▒r ve direk bu hizmetten olmasa da sonradan yat─▒r─▒mlar─▒ vas─▒tas─▒yla geri d├Ân├╝┼č elde etmektedirler.

Ko├žluk ve mentorluk hizmetleri kimi g├Ân├╝ll├╝ler ve STK’larca da verilmektedir. Ama burada da onlar─▒n kurallar─▒ ve kapsamlar─▒ ile s─▒n─▒rland─▒rmalar olabilmektedir. Kendi i├žinde yer ald─▒klar─▒mdan biliyorum.

Sizler de bilirsiniz ki bir i┼č ├╝cretsiz yap─▒ld─▒─č─▒nda maalesef ona gereken de─čer verilmez. Bu y├╝zdendir ki ├╝cretsiz olmas─▒ gereken kimi durumlarda bile mutlaka sembolik bir ├╝cret talep edilir.

ICF kendi akreditasyon s├╝recinde ko├žlara bir kural olarak der ki verdi─činiz ko├žluk hizmetlerinin ufak bir b├Âl├╝m├╝ hari├ž hepsi ├╝cretli olmal─▒d─▒r. Ama bu demek de─čildir ki herkesten y├╝ksek ├╝cretler talep et… Yine kendi ad─▒ma m├╝┼čterimin b├╝t├žesini zorlamayacak planlamalar yap─▒yorum. Belirli standartlar─▒m olmakla birlikte gelen talebe g├Âre (├Ârne─čin ├Â─črenci olmas─▒ gibi) alternatif d├╝zenlemeler ├Âneriyorum. ├ç├╝nk├╝ ben de kendime bir ├ž├Âz├╝m baksam ayn─▒ sizin gibi d├╝┼č├╝n├╝r ve en makul ne yap─▒labilece─čini ├Â─črenmek isterdim.

B├╝t├ženizi zorlamadan ama f─▒rsat─▒ da ka├ž─▒rmadan ko├žluk alabilmeniz i├žin farkl─▒ alternatifleri konu┼čmak ├╝zere aray─▒n ve bana ula┼č─▒n. G├Âr├╝┼čelim.

Siz ne istiyorsunuz?

─░ster tan─▒┼čmam─▒z s─▒ras─▒nda bana, ister bir ba┼čka tan─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z bir ba┼čka ko├ža “Ne ko├žusun?” diye sorabilirsiniz. Alaca─č─▒n─▒z cevaplar muhtemelen farkl─▒ farkl─▒ olabilir. As─▒l ├Ânemli olan, sizin bu tip bir ├žal─▒┼čmaya ihtiyac─▒n─▒z oldu─čunun fark─▒nda olup olmaman─▒zd─▒r.

Ko├žluk ├žal─▒┼čmas─▒ ihtiyac─▒, ko├žlar da d├óhil, herkes i├žin vard─▒r ve ge├žerlidir. Sadece zaman─▒ ve kapsam─▒ ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir.

Hayat─▒n─▒zda olan t─▒kan─▒kl─▒klar, hedeflerinizi netle┼čtirememi┼č olman─▒z, hedefleriniz net olsa bile ula┼čmakta zorluk ├žekmeniz, ili┼čkilerinizdeki kimi sorunlar─▒ ├ž├Âzmenin ya da iyile┼čtirmenin yollar─▒n─▒ araman─▒z, kariyerinizle ilgili d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝z ├žal─▒┼čmalar, varolan veya potansiyel ┼čirketinizle ilgili yapmak istedi─činiz de─či┼čikliler, geli┼čtirmeler ve daha bir├žok konu ko├žluk kapsam─▒nda ele al─▒nabilir.

─░stemeyene zorla ko├žluk verilmez!

Siz bir ┼čeyleri iyile┼čtirmeye, geli┼čtirmeye niyetlendi─činizde zaman─▒ gelmi┼č demektir. Ola ki bir s├╝r├╝ konu aras─▒nda karars─▒z kal─▒yorsan─▒z, onu netle┼čtirmenize ve s─▒raya sokup ad─▒m ad─▒m ilerlemenize yard─▒mc─▒ olmak da ko├žlu─čun bir par├žas─▒d─▒r.

“Ne ko├žusun?” diye sorarken siz ne ko├žu olmam─▒ istiyorsunuz?

Gelin ┼čahsen tan─▒┼čal─▒m. Hemen bir ├žal─▒┼čmaya ba┼člamayaca─č─▒z. ├ľnce tan─▒┼č─▒r─▒z, kar┼č─▒l─▒kl─▒ beklentilere bakar─▒z, uyumumuzu kontrol ederiz. En son olarak ihtiya├ž kesinle┼čince bir ├žal─▒┼čma program─▒na ge├žebiliriz.

Ne demi┼čler: “─░nsanlar konu┼ča konu┼ča anla┼č─▒r.”

Aray─▒n, ula┼č─▒n, konu┼čal─▒m. Sizi bekliyorum.

K├Âksal G├╝rkan

Profesyonel Ko├ž, E─čitmen, PMP