Ko├žluk Ara├žlar─▒: ─░lgi – Etki ├çemberi

İlgi - Etki Çemberi

─░lgi – Etki ├çemberi ki┼čileri, olaylar─▒ ve durumlar─▒ ili┼čkilendirmeye, ard─▒ndan kontrol etmeye y├Ânelik bir de─čerlendirme referans─▒d─▒r.

Elbette ─░lgi – Etki ├çemberi kullanmak zorunlu de─čildir. M├╝┼čteri istemezse veya beklentisi farkl─▒ ise gereksiz bile olabilir.

Ko├žluk yaparken ko├žlar─▒n s├╝rece katk─▒ sa─člamak amac─▒yla kulland─▒klar─▒ ├že┼čitli ara├žlar vard─▒r. Bunlarla ilgili genel a├ž─▒klamalar─▒ a┼ča─č─▒daki yaz─▒mda yapm─▒┼čt─▒m.

Ko├žluk Ara├žlar─▒

─░lgi – Etki ├çemberi Nedir?

Hayat─▒m─▒zda yer alan olaylar ve ki┼čiler bizim do─črudan kontrol├╝m├╝zde olan, kontrol├╝m├╝zde olmasa da bizi bir ┼čekilde etkileyen ve bizi etkilemese de hayat─▒n i├žinde yer alacak ┼čekilde 3 farkl─▒ durumda kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kar.

Bu arac─▒ hayat─▒n─▒zda nelerin yer ald─▒─č─▒n─▒ g├Ârmenizi, bunlar─▒n listesi ├ž─▒karman─▒z─▒ ve sonradan listedekileri s─▒n─▒fland─▒rarak onlarla ilgili neler yapman─▒z gerekti─činiz ortaya ├ž─▒karmak i├žin haz─▒rlanm─▒┼č bir ara├žt─▒r.

─░lgi – Etki ├çemberi Kullan─▒m Amac─▒

Hayat─▒ndaki ki┼či ve olaylar─▒ do─čru ┼čekilde y├Ânetemeyen, odaklanmas─▒ gerekti─či halde odaklanamayan veya ├Ânceliklerini belirlemekte zorlananlar i├žin kullan─▒l─▒r. ─░lgi – Etki ├çemberi arac─▒ ki┼činin b├╝t├╝n bunlar─▒n fark─▒na vararak kontrol├╝ ele almas─▒n─▒ ama├žlamaktad─▒r.

Kontrol├╝ ele alabilmek i├žin ├Ânce do─čru bir liste olu┼čturmak gereklidir. Ard─▒ndan bu listedeki maddeleri olabildi─čince d─▒┼čar─▒dan bir g├Âzle s─▒n─▒fland─▒rmak gerekir. Daha sonra, ortaya ├ž─▒kan sonuca g├Âre hangisinin neden orada oldu─čunu ele alarak etkilerini de─čerlendirmek gerekir. Son de─čerlendirme var olan durumla olmas─▒ hedeflenen durum aras─▒ndaki fark─▒ ortaya koyacakt─▒r. ├ç─▒kan farka g├Âre bir hareket plan─▒ olu┼čturulmas─▒ ile odaklanma, ├Ânceliklendirme rahatl─▒kla sa─članabilecektir.

─░lgi – Etki ├çemberi Kullan─▒m ┼×ekli

Bir yakla┼č─▒ma g├Âre etki ├žemberinizi ne kadar geni┼čletirseniz kontrol edebildikleriniz o kadar ├žo─čal─▒r ve bu sayede ├žok daha geni┼č bir alan─▒ kontrol edebilirsiniz. Ancak bunun i├žin yetkinliklerinizi de bir o kadar ├žo─čaltman─▒z ve her birinde seviyenizi ileri d├╝zeye ├ž─▒karman─▒z da gerekecektir. Bu yakla┼č─▒ma Proaktif Yakla┼č─▒m diyenler de vard─▒r.

Bunun tersi durumda, yani ilgi alan─▒n─▒zda yer alan yani kontrol├╝n├╝zde olmay─▒p sizi etkileyenler k─▒sm─▒ndaki ki┼čiler, olaylar sizi kontrol alt─▒na almaya ba┼člarsa negatif sonu├žlar ortaya ├ž─▒kabilir. Buna da Reaktif Yakla┼č─▒m diyenler vard─▒r.

Kontrol├╝n├╝zde olmayan ama etkilendi─činiz ki┼čiler, konular, olaylar ilgi ├žemberi i├žinde yer al─▒r. ─░lgi ├žemberinde yer alanlar i├žin de bunlar─▒n etkilerini azaltmak, etkilerinin sizde yaratt─▒─č─▒ sonu├žlar─▒ ve hissiyat─▒ kontrol alt─▒na almak anlaml─▒ sonu├žlar verecektir. B├Âylece sadece kontrol├╝n├╝zdekilere odaklanman─▒z sayesince ki┼čileri,  konular─▒, olaylar─▒ ├Ânceliklendirme imk├ón─▒ bulabilirsiniz.

Asl─▒nda sizi etkilemeyen ve kontrol├╝n├╝z d─▒┼č─▒nda geli┼čen olaylar─▒ s─▒kl─▒kla dikkate alabilirsiniz. Bunlar─▒ ki┼čisel yanl─▒┼č alg─▒lamalar─▒n─▒z nedeniyle etki veya ilgi alan─▒na koymu┼č olabilirsiniz. Bunlar─▒n do─čru yerde olmad─▒─č─▒n─▒ fark edip kurtulmak da ├╝zerinizdeki y├╝klerden ar─▒nmak i├žin ├Ânemli bir ad─▒md─▒r.

Uygulama Y├Ântemi

├ľncelikle g├╝nl├╝k hayat─▒n─▒zda yer eden ve sizin zaman─▒n─▒z─▒ alan, sizi etkiledi─čini d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝z, bir ┼čekilde kafan─▒zda yer eden ki┼čileri, konular─▒, olaylar─▒, durumlar─▒ herhangi bir s─▒ralama olmaks─▒z─▒n listeleyin.

Listeleme s─▒ras─▒nda akl─▒n─▒za tak─▒lan neler varsa yazabilirsiniz. Ek k├ó─č─▒tlar kullanabilirsiniz. Sonradan eklemeler yapabilirsiniz. ├ľnemli olan ba┼čta h─▒zl─▒ca akl─▒n─▒za gelenleri listelemektir.

Liste maddelerini yazarken uzun c├╝mleler yerine olabildi─čince k─▒sa ifadeler kullan─▒n. Uzun c├╝mle olarak yazman─▒z gerekenler olursa sonradan bunlar─▒ ├žok daha k─▒sa bir ifadeye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝n.

Listenizi olu┼čturduktan sonra hangilerinin sizin kontrol├╝n├╝zde oldu─čuna dair bir de─čerlendirme yap─▒n.

Bu de─čerlendirmeyi d─▒┼čar─▒dan bir g├Âz olarak ko├žunuzun deste─či ile yapman─▒z daha tarafs─▒z yakla┼čman─▒z i├žin yararl─▒ olacakt─▒r.

De─čerlendirme sonras─▒nda her bir maddeyi a┼ča─č─▒daki 3 gruptan bir tanesi ile ili┼čkilendirin.

  1. Tamamen Kontrol├╝mde Olanlar
  2. Kontrol├╝mde Olmayan ama Etkilendiklerim
  3. Kontrol├╝mde Olmayan ve Etkilemeyenler

Maddeleri ili┼čkilendirin ve s─▒n─▒fland─▒r─▒n. Ard─▒ndan her bir maddeyi k─▒sa ifadeler ile ─░lgi – Etki ├çemberi g├Ârselinde do─čru alan─▒n i├žine yaz─▒n.

─░lgi – Etki ├çemberi i├žeri─či do─čru ┼čekilde doldurulduktan sonra maddeler ├╝zerinden ge├žerek de─či┼čiklik ihtiyac─▒n─▒ kontrol edin.

─░lgi – Etki ├çemberi i├žeri─či ve maddelerin yerle┼čimini tamamlad─▒ktan sonra ko├žunuzla birlikte maddeler ├╝zerinden ge├žin.

Neden o k─▒s─▒mda yer ald─▒klar─▒n─▒, size etkilerini, etkilerden kurtulman─▒n yollar─▒n─▒, bulunduklar─▒ alandan farkl─▒ bir alana ta┼č─▒man─▒n yollar─▒n─▒ ve bu de─či┼čikli─čin etkilerini, yeni eklenebilecek maddelerin ger├žekte nerelerde yer almas─▒ gerekti─čini ko├žunuzla birlikte de─čerlendirin.

├çal─▒┼čma sonras─▒nda hayat─▒n─▒zda yapman─▒z gereken de─či┼čiklikler varsa harekete ge├žin. Bunlar─▒ belirli bir takvime oturtarak ├Âdev/g├Ârev olarak tan─▒mlay─▒p i┼č plan─▒n─▒z─▒ belirleyin.

Ko├žunuzla bunlar konusunda mutab─▒k kalarak sonraki ad─▒m─▒ belirleyin.

Sonu├ž

T├╝m ko├žluk ara├žlar─▒ gibi ─░lgi – Etki ├çemberi Arac─▒ da bir ara├žt─▒r. M├╝┼čteriye ve s├╝rece sa─člayaca─č─▒ katk─▒ kadar ├Ânemli ve de─čerlidir. Kullan─▒laca─č─▒ zaman m├╝┼čterinin beklentisi sorulmal─▒, onay─▒ al─▒nmal─▒ ve ayn─▒ zamanda kataca─č─▒ de─čer de ├Ânceden sorgulanmal─▒d─▒r.

E─čer ko├žluk alan birisi veya m├╝┼čterim olarak bu yaz─▒y─▒ okuyorsan─▒z ├Âncelikle bunu en az bir kere benimle veya kendi ko├žunuzla birlikte uygulay─▒n. O zaman esas─▒n─▒ ├Â─črendikten sonra kendi ba┼č─▒n─▒za ilerleyebilirsiniz. Ba┼člang─▒├žta tek ba┼č─▒n─▒za ne oldu─čunu ve nas─▒l anlam y├╝klenece─čini bilmeden yaparsan─▒z beklentinize uygun sonu├žlar alamayabilirsiniz.

E─čer yeni bir ko├žsan─▒z bana ula┼č─▒n ve birlikte ara├žlar ├╝zerine bir ├žal─▒┼čma yapal─▒m. B├Âylece ko├ž olarak geli┼čiminize katk─▒ sa─člayacak bu ve benzeri bir├žok ara├žla ilgili deneyimler elde edebilesiniz.

Hepiniz sevgiyle, mutlulukla ve ko├žlukla kal─▒n.

K├Âksal G├╝rkan

Profesyonel Ko├ž, Mentor, E─čitmen, PMP┬«